TEZLER

Tezler / Kentsel Dönüşümün Sosyal Politikası: Türkiye’de 1980lerden Günümüze Sosyal Konut Politikaları (Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü)

Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için
Helin Özge Burkay tarafından Eylül 2006’da teslim edilen tezin kısa özeti

Başlık: Kentsel Dönüşümün Sosyal Politikası: Türkiye’de 1980lerden Günümüze
Sosyal Konut Politikaları

Bu tez Türkiye’de 2000 sonrası sosyal konut politikalarını, bir yandan kentsel
dönüşüm ve soylulaştırma girişimlerini diğer yandan kent yoksullarının konumunu
yeniden tanımlamaya yönelik sosyal politikaları göz önünde bulundurarak
incelemektedir. Amaç, düşük gelir gruplarına yönelik konut politikalarında 2000
sonrasında yapılan yasal ve kurumsal değişikliklerin, 1980 sonrası kapitalist
kentleşme bağlamında, devlet ve gecekondu ilişkisinin değişimini de vurgulayarak
tarihselleştirilmesidir. Devam eden gecekondu dönüşüm projeleri devletin
gecekondulara ilişkin yeni stratejisini belirginleştirmekte; aynı zamanda enformel
ekonominin, gecekondu sakinlerinin yukarı hareketlilik motivasyonlarının ve kent
hayatıyla eklemlenme yöntemlerinin çerçevesini çizmektedir. Bu projelerin yasal
çerçevesi devletin son yıllara kadar bir politika olarak formel konut sunumunu bu
alanda alternatif olarak görmekte tereddüt etmesinin ve bunun yerine gecekondu
sakinleriyle seçim politikaları ve imar afları dolayımıyla pazarlık içinde olmasının
dinamiklerinin de tartışılmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda, bu tez, 2000 sonrası
düşük gelir gruplarına yönelik konut politikalarının, devletin gecekondularla ilişkisi
bakımından incelendiğinde, daha önceki dönemlerden farklı bir çerçeveye
oturduğunu ve bu çerçevenin 1980 sonrası sosyal ve ekonomik değişimler ekseninde
kent mekanının serbest piyasanın ve küresel ekonominin gereklerine uygun olarak
yeniden düzenlenmesine yönelik uygulamalarla beraber anlaşılması gerektiğini iddia
etmektedir.

2006