TEZLER

Tezler / İstanbul hazırgiyim sanayiinin atölye sistemindeki toplumsal üretim ilişkileri (Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü)

Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Yüksek Lisans derecesi için Erdem Yörük tarafindan 2006’da teslim edilen tezin kisa özeti

Istanbul hazirgiyim sanayiinin atölye sistemindeki toplumsal üretim iliskileri

Dünya hazir giyim endüstrisi büyük ölçüde küresel meta zincirleri üzerinden organize olmustur. Uluslararasi ticaret kotalarinin kalkmasi ve küresel piyasadaki rekabetin serbest birakilmasiyla beraber, bu zincirler mekânsal ve islevsel düzeyde yeniden-yapilanmalara ugramislardir. Bu süreçte, esneklik ve “tam zamaninda” mantigi küresel zincirlerdeki temel islem biçimi haline gelmistir. Üretimin bu yeni biçimi, piramit benzeri meta zincirleri etrafinda organize olmustur. Küresel hazir giyim meta zincirlerinin en alt kesimlerini, kentsel bölgelerde daginik halde bulunan atölyeler teskil etmektedir. Bu atölyeler, isçilerin çogunlugunu enformel emek piyasalarindan bulmaktadir. Bu tez, Istanbul hazir giyim atölye sistemini, bu sistemin küresel hazir giyim meta zincirleri ve yerel sosyo-kültürel ortamlarla olan karsilikli iliskileri çerçevesinde arastiracaktir. Bu sistem, yerelde var olan tabakalastirma mekanizmalarini islem zemini olarak alan bir dizi iktidar ve sömürü iliskileri ile var olmaktadir. Bu iliskilerin, üretim biçimlerinin küresel dönüsümüne referansla analizi, bu tezin temel amacidir. Tez ilk olarak hazir giyim endüstrisinin küresel ve ulusal düzeydeki dinamikleri analiz etmektedir. Daha sonra, hazir giyim endüstrisinin enformel emek piyasasi ve atölyelerdeki üretim iliskileri üzerine düsünülecektir. Son olarak da, tez yerel üretici firmalarla atölyeler arasindaki iliskileri tasvir etmeye çalisacaktir. Bütün bu asamalarda, tez yerel toplumsal ve kültürel dinamikleri üretim iliskilerinin analizine eklemlemeye çalisacaktir.

2006